Balanceringsregime

Het gastransportnet moet in balans zijn om het gas veilig en doelmatig te kunnen transporteren. 'In balans' wil zeggen dat het transportnet op de juiste druk blijft doordat er per saldo niet meer gas aan het net wordt onttrokken dan wordt ingevoed en vice versa.

Iedere marktpartij is zelf verantwoordelijk voor de hoeveelheid gas die hij onttrekt of invoedt binnen zijn portfolio. Daarmee zijn de marktpartijen gezamenlijk (mede)verantwoordelijk voor het handhaven van de balans van het transportnet. Netgebruikers hebben te allen tijde (24/7) inzicht in hun eigen positie en zijn hierdoor in staat om bij te dragen aan het in balans houden van het transportnet. Ook heeft men 24/7 inzage in de situatie van het transportnet als geheel, wat overeenkomt met de posities van alle netgebruikers gezamenlijk.

Zolang de totale positie van het transportnet zich binnen de toelaatbare grenzen (donkergroene zone) bevindt, is het transportnet in balans en hoeft geen van de partijen actie te ondernemen. Als het transportnet uit balans raakt of dreigt te raken, kunnen marktpartijen zelf ingrijpen door gas in te voeden of gas aan het net te onttrekken. Als dit onvoldoende effect heeft en de onbalans te ver oploopt, treedt een marktgebaseerd correctiemechanisme in werking en zal GTS gas kopen of verkopen. 

Voor aanvang van een gasdag sturen shippers een programma in waarin per uur wordt aangegeven wat hun entry’s, exits en TTF-deals zijn voor de volgende dag. In dit programma passen shippers die leveren aan kleinverbruikers een dempingformule toe, waardoor hun invoedpatroon in vergelijking met het afnamepatroon gedurende de gasdag gedempt is.

Tijdens de gasdag worden op basis van de geconfirmeerde nominaties en de near-realtime meetdata de entry- en exitallocaties vastgesteld, om hiermee per portfolio per uur de onbalans te kunnen bepalen. De cumulatieve uurlijkse onbalansen vormen het Portfolio Onbalans Signaal (POS), wat op individuele basis wordt gedeeld met de netgebruiker.

De som van alle individuele POS’en vormt het Systeem Balans Signaal (SBS); het SBS  wordt op dezelfde tijdschaal gepubliceerd als het POS.

GTS monitort het SBS en onderneemt een balanceeractie als de situatie daarom vraagt. Als het SBS ongelijk is aan nul, is dat in principe een indicatie van onbalans in het systeem. De onbalansruimte is opgedeeld in zogenaamde bufferzones. Zolang het SBS zich in de donkergroene zone bevindt, is er geen balanceeractie vereist. Zodra het SBS in de lichtgroene, oranje of rode zone terechtkomt, wordt het correctiemechanisme getriggerd waarna gas wordt aangekocht c.q. verkocht op de Spot Market van ICE Endex, door middel van een Within-Day-Balancing-Action (WDBA).

De onbalanspositie van alle netgebruikers die de onbalans veroorzaken wordt als gevolg van deze balanceeracties (gedeeltelijk) bijgestuurd in de juiste richting. Deze marktpartijen draaien ook op voor de gemaakte kosten van het gas dat nodig is om de onbalans op te heffen.

Als sprake is van ongewenst balanceringsgedrag wordt een (extra) financiële heffing in rekening gebracht; mocht er sprake zijn van substantieel ongewenst balanceringsgedrag, dan bestaat de mogelijkheid dat de licentie van de betreffende shipper wordt ingetrokken.

Het balanceringsregime kent geen vaste balanceringsperiode. Een ‘short’ of ‘long’ positie in een portfolio kan enige tijd zonder consequenties blijven, mits het SBS in de donkergroene zone blijft.

Wilt u de volledige voorwaarden en condities lezen? Dit wordt beschreven in de Transportvoorwaarden Gas LNB.