SBS en POS

Onbalans is het verschil (op uurbasis) tussen de gerealiseerde near-realtime entry en exit allocaties binnen een portfolio. Voor programma’s met demping (dat is het verschil tussen de door een shipper in een programma ingestuurde geplande exit en entry) is de onbalans gelijk aan het verschil tussen de demping in het programma en het verschil tussen de near-realtime entry en exit allocaties.

De programma’s (en dus ook de demping, indien van toepassing) worden de dag vóór de feitelijke dag van het transport ingestuurd en vastgesteld.

Al naar gelang het type entry- en exitpunten in een portfolio betekent ‘near-realtime’ in de praktijk ‘met een vertraging van ongeveer 5 minuten’. Aan de hand van de near-realtime allocaties wordt elk uur voor ieder portfolio de definitieve near-realtime onbalans berekend. Wanneer een portfolio uit een entry- en een exitprogramma bestaat, wordt de netto onbalans berekend. De gerealiseerde onbalans in een uur wordt bij het POS van het vorige uur opgeteld om het (cumulatieve) POS voor het huidige uur te berekenen. Wanneer alle POS’en bekend zijn, wordt het SBS berekend als de som van alle POS’en.

Het POS wordt ongeveer 20 minuten na elk uur definitief.

Omdat het POS commercieel gevoelige informatie betreft, kan alleen de shipper zelf de stand van zijn individuele POS raadplegen. Deze informatie wordt beschikbaar gesteld via het online platform Gasport en via de B2B-interface.

Het SBS is een aggregatie van de POS’en van alle in het GTS-netwerk actieve shippers.

In de loop van een uur wordt elke 5 minuten een prognose voor het SBS aan het einde van dat uur berekend op basis van de verwachte POS’en. De voorspelde SBS is een parameter om te bepalen of er wel of niet een balanceeractie wordt gestart.

Wanneer het systeem als geheel ‘short’ is, worden de portfolio's die ‘short’ zijn beschouwd als ‘veroorzakers’, en portfolio’s die ‘long’ zijn als ‘helpers’. Het omgekeerde is het geval als het systeem ‘long’ is. Met het SBS worden ook de getotaliseerde posities van zowel helpers als veroorzakers gepubliceerd. Door het totale POS-volume van de helpers en de veroorzakers te publiceren, is een shipper die onbalans veroorzaakt in staat om het gasvolume te berekenen dat aan zijn portfolio zal worden toegewezen als gevolg van een eventuele balanceeractie op de gasbeurs van ICE Endex.

De flexibiliteit van het landelijke gastransportnet varieert afhankelijk van de transportbelasting en is daarom opgedeeld in zogenaamde bufferzones. Op basis van de verwachte transportbelasting (conform de door de shippers ingestuurde programma’s) wordt uiterlijk twee uur voor aanvang van de gasdag de omvang van de bufferzones per uur bekendgemaakt. De vastgestelde uurwaarden worden na publicatie niet meer gewijzigd.

Het balanceersysteem kent de volgende bufferzones:

• Donkergroene zone
• Lichtgroene zone
• Oranje zone
• Rode zone

Zolang het SBS zich in de donkergroene zone bevindt, zal geen balanceeractie worden ondernomen. Treedt het SBS buiten deze zone, dan triggert dat het proces voor balanceeracties.

Wanneer het voorspelde SBS in de rode zone komt of blijft en de verwachting is dat een balanceeractie niet voldoende zal zijn om de systeemintegriteit te garanderen, zal een noodsituatie worden uitgeroepen. GTS is dan gerechtigd om shippers te instrueren hun invoeding op entrypunten (inclusief entrypunten met aangesloten gasopslagfaciliteiten) en (als laatste redmiddel) hun afname op exitpunten te wijzigen.

Via onderstaande button ‘Buffer zones’ zijn de grenswaarden van de bufferzones voor de komende gasdag te raadplegen.

Via de button ‘Actuele SBS’ kan de laatste stand van het SBS worden verkregen. De grafiek toont een korte historie van het SBS en de voorspelling voor het komende uur (de prognosewaarde). Naast het SBS toont de grafiek de totalen van de helpers, van de veroorzakers en ook de bufferzones.

Hierna en via de button ‘Historische SBS’ is een historie van het SBS van de afgelopen 31 dagen beschikbaar. Door middel van het heen en weer bewegen van de slicers onder de grafiek, is het mogelijk om in te zoomen.

Indien gewenst kan via "Meer opties" de historische data worden geëxporteerd.